Artea

Noviembre

Bitarteko artistikoen bidez, kasu honetan antzerkia, aldaketan sinesten dutenei zuzenduta dago “Noviembre”.  Pelikula honek “Noviembre” taldearen  istorioa kontatzen du .  Talde honek  antzeztokitik haratago doan kaleko antzerkian kokatzen da, edozein plaza, parke edota hiriko kale komertzialean, publikoa aurrean betiere. Bere antzezlanetan ez dago mugarik, ez zentsurarik, publikoarengandik aurrez aurre kokatuko dituzten ideiak baino ez; axolagabekeria, kontsumismoa, kapitalismoa, arrazakeria, … Ideia eta bitarteko iraultzaile horien ondorioz, hainbat gaitz pairatuko dituzte, boterearen aurka ez baitago zer egiterik.

Interesatuta egonez gero, hemen uzten ditugu pelikularen atal  eta dialogo esanguratsu batzuk ikus ditzazuen:

                                                 "Punkis alegres"

-Buenos díaaaaaaas. No se asusten. 
(Míralos tienen todos cara de acojonaos.)
-¿Que se piensan que les vamos a pedir dinero? ¿Que les vamos a robar? ¿Que les vamos a mendigar? ¿Que les vamos a dar el palo verdad? Pues no.
Están ustedes muy confundidos. Nosotros no queremos su dinero. 
Es más, nos da asco su dinero. ¿A que sí chavales?
-Síiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii!!! 
-Nosotros hemos venido con un propósito mucho más humano, mucho más digno, mucho más revelador... MUCHO MAS SABIO QUE EL DINERO !!

                                                                 "Los olvidados"

                            “El arte es un arma cargada de futuro”

Artearen bidez amestutako etorkizunaren praktika gauzatzea eta etorkizun hurbila eraikitzea posiblea da.  Gure abileziak erakustearen beldur dira. Gure burmuinen boterearen aurka ez  baitago armarik. 

               "Si sueñas lo absurdo, lograrás lo imposible"








Banksy

“Banksy” munduko kaleetan zehar (graffitiak), Londresen batez ere, agertzen diren artelanen  egilea daukagu. XXI. mendeko artista esanguratsu hau anonimotasunean bizi da “Banksy” pseudonimoaren lelopean. Bere lanek bizi dugun errealitate bortitza irudikatzen dute, ikuspegi ironiko batetik betiere; mezu politikoak broma bisualen bidez bidaltzean datza bere lana. 

Hona hemen bere artelanetako batzuk:

Artelan bakoitzak hainbat interpretazio izan ditzake, interpretazioak begiratzen duten begien araberakoak baitira, hala ere, esan beharra dago obra guzti hauek zerbaitetan bat egiten dutela; desadostasuna, kritikotasuna, protesta, aldaketa, …

        "Sal a la calle y enseña al mundo lo que sabes hacer"

"Haserretu zaitezte!"

Stéphane Hessel 1948ko Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsalaren idazleetako bat da. 93 urteko idazle honek, idazle eta diplomatiko ohia dena, “Haserretu zaitezte!” (Indigne-vous!) liburuxka argitaratu zuen iazko abenduan, munduko egoera kontuan harturik. Liburu honen bitartez gazteei matxinada baketsurako deia luzatzen die.Hesselek Frantziako Erresistentziako kide izan zen eta naziek atxilotu, torturatu eta Buchenwaldeko zigor-esparrura eraman zuten. Handik bi aldiz egin zuen ihes. NBEren funtzionarioa zela, 1948an, Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalaren idazleetako bat izan zen.

Bere esanetan erresistentzia mugimenduen bitartez XX. mendean zehar lorturiko aurrerapen ugari XXI. mendeko lehen hamar urteetan galdu egin dira. "Diruaren boterea" ez omen da inoiz izan "hain handia, hain lotsagabea eta hain berekoia" dio.

Hesselek haserretzeko arrazoi ugari badirela dio eta honako deia egiten die gazteei: "Guk, Frantzia librearen alde borrokatu ziren indarretako eta erresistentzia mugimenduetako beteranook, belaunaldi gazteei egiten diegu deia, Erresistentziaren herentzia eta helburuak biziberritu eta heda ditzaten. Hau esaten diegu: hartu lekukoa, haserretu zaitezte".

Idazlearen ustetan, erresistentziaren funtsezko ideia haserrea izan zen. Garai ezberdinak direla azaldu egiten du baina arrazoiak berdin berdin daudela matxinatzeko ere adierazi egiten du. Honen adibide gisa Lurraren egoera eta txirotasunaren egoerak eta arazoak jartzen ditu.

La estrategia del caracol

La estrategia del caracol filma, Sergio Cabrerak 1993an argitaratutako filme koloniarra da. Filme horretan, askatasun eta senidetasunaren fikziozko kontakizuna adierazten du, inmobiliarien mehatxuak salatuz eta benetako kasu batean oinarrituz.

Filmea Bogotako ingresu gutxiko familien inguruan datza, jendartean dagoen sistema estratifikatuaren baitan, aberatsen eta txiroen ezberdintasunak oso ageriak direlako.

Filmearen gai garrantzitsuenak okupazioa, etxebizitzaren jabegoa eta inmobiliarien mehatxuak dira. Gainera, garrantzitsua da aipatzea, Casa Uriben biltzen diren pertsonaiek, jendarte klase, ideologia eta balore ezberdinetako pertsonak direla.

Uribe etxe horretan bizi diren pertsonak kanporatuak izango dira, eraikuntza ondare kultural publikoa bihurtu nahi dutelako. Etxe horretako kide bat, Romero izena hartzen duena, abokatua da eta hustutzea atzeratzeko ahalegin guztiak eramaten ditu aurrera, horrela barruan zeuden pertsonek , denbora luzeagoa edukiko lukete estrategia bat planteatzeko eta hori aurrera eramateko. Ideia politikoengatik gatazka baten bat egoten dela ikusi daiteke, baina azken finean, guztion ongizaterako eta haiena dena defendatuz, akordio batera ailegatzen dira, guztion eskubideak errespetatuz eta bermatuz.

Filme hau, borrokaren adibide nagusi bat da. Garai ezberdinetan eta egoera ezberdinetan, giza eskubideak urratuak izaten dira eta hori ezin dugu onartu. Etxe honetan lortutako batasunak, guztiek ilusioz eta gogoz beraienarengatik borrokatzea eragin du eta hori ezaugarri positibo moduan ikusten dugu. Gainera, gaur eguneko etxebizitza espekulazioari kritika egiteko tresna baliogarri baten moduan definitzen dugu filmea.

Hala ere, argi eduki behar dugu, etxebizitza negozio eta espekulazioaren atzean, inmobiliariak baino gehiago dagoela: alderdi politikoa, aurrezki kutxak eta bankuak, konstruktorak, inmobiliariak, pertsona boteredunak,…

Jendeari kontzientzia pizteko nahian eta gauzak lortu daitezkela erakusteko…filme hau gomendatzen dugu.

Hertzainak

Hertzainak 1981. urtean Araban sortutako euskal rock taldea da. Euskal Rock Erradikala eta Euskadi Tropikala delako mugimenduetan sarturik zeuden.

1981eko gabon zahar gauan estreinatu ziren Gasteizen. The Clash taldearen euskarazko bertsio batekin hasi ziren. Lehenengo diskoetan punkaren probokazioa ska eta reggae erritmo dantzagarriekin nahasten zuten, letretan Euskal Herriko egoera sozio-politikoa islatuz. Esate baterako, Pakean utzi arte kanta, Javier San Martin Goikoetxea Piti Komando Autonomo Antikapitalistetako kide zenduari eskeinia zegoen, musika taldearen laguna baitzen. Oraingoan, bere abestien artean honako hau aukeratu dugu:

                           "Oroimen txarrak" 

Agindua zorra dela
ahaztu dutenak dira horiek.
Arau zaharren trukatzaile
disenuzko ideia berriekin.

Promesa handiak baina gero
ekonomistek agindutakoa egin.
Anakronismoak mantentzen
apatia eta nahasketa lantzen.

Hauek ez dira laguntza eske ibiltzeko garaiak
politika fikzioak garaitzen du errealitatea.
Zeren
bertsio ofizial faltsuen erresuma da Historia.
T.B.ri so diren hiritar zintzoen goxamenerako.
Informazio pozointsuaz bonbardeatuak gara egunero
benetazko zerbait maltzurki moldatua dena zuzen dagoela
sinistarazteko.

Oroimen txarra dugu eta
hau ote merezi duguna?
Zerk berpiztuko ote luke ilusio berria?
Hemen geratuko gara ia zerbait gertatzen den
banakokeri garai hau noizbait amaituko da.

Krimenak maskaratzen dituzte onkeriaz edo zuzenez.
Gerra zikina egiteko ere inolako lotsarik ez.
Bere zeregina betetzen omen dute.
Itxurakeria eta ustelkeria.
Baina oroimen laburra dugu
komeni ahala sinistea hobe
ez dakigu nolakoak garen ere
eta horrek ez gaitu kezkatzen.
Zeren
Bertsio ofizialen erresuma da Historia...

Oroimen txarra dugu eta

hau ote merezi duguna?

Zerk berpiztuko ote luke ilusio berria?

Hmen geratuko gara ia zerbait gertzatzen den

banakokeria garai hau noizbait amaituko da.

Hemen geratuko gara itxaropen gabe lasai

askatasuna zerutik baletor bezala.

Abesti honek argi uzten era teorikoan eta balio moral moduan eskubide guztiak bermatuak daudela eta horiek bultzatzen dituztela esaten dituzte gobernariek, boteredunek, ekonomilariek. Jendarteari zabaldutako balore eta informazioa jendartea manipulatzeko eta kontrolatzeko egin dutenaren ideia zabaltzen dute. Azkenik, jendearen pasibotasuna kritikatu egiten du, guztiok daukagun aldatzeko edo mundu berri bat eraikitzeko itxaropen horrek, zerutik jauziko ez delako eta jendeak mugitzeko, aktibatzeko eta kritikatzeko eredu edo ilusio berriak behar dituela ondorioztatzen dut.

Maitasuna ederrena ba da 

zergatik hortaz iluntzian 

askatasunarekin larrutan?